Home / Ασφαλεια Τροφιμων / Το έργο CHANCE αναπτύσσει νέα τρόφιμα που είναι γευστικά, πιο θρεπτικά και φθηνότερα ως προς το κόστος παραγωγής
chance

Το έργο CHANCE αναπτύσσει νέα τρόφιμα που είναι γευστικά, πιο θρεπτικά και φθηνότερα ως προς το κόστος παραγωγής

Περισσότεροι από 125 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη διέτρεχαν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού το 2012, σύμφωνα με μια έκθεση της Γενικής Διεύθυνσης Στατιστικής Υπηρεσίας EUROSTAT της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.1 Η Επιτροπή έχει δεσμευτεί να απαλλάξει τουλάχιστον 20 εκατομμύρια ανθρώπους από τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό έως το 2020.2 Ερευνητικά προγράμματα σε αυτό το πεδίο, συμβάλλουν στην αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος.

Το έργο CHANCE (www.chancefood.eu) είναι μια πρωτοβουλία διάρκειας τρεισήμισι ετών με χρηματοδοτική στήριξη από το 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με στόχο την αντιμετώπιση της κακής διατροφής των Ευρωπαίων πολιτών, αναπτύσσοντας ελκυστικά, οικονομικά και θρεπτικά τρόφιμα με χαμηλό κόστος και παραδοσιακά συστατικά.3,4

Ένα από τα κύρια αποτελέσματα του έργου είναι η ανάπτυξη των τροφίμων CHANCE, προτύπων τροφίμων που διατίθενται ευρέως, με αυξημένες θρεπτικές ιδιότητες. Τα εν λόγω τρόφιμα είναι μια φραντζόλα ψωμί, ζαμπόν, τυρί τύπου μοτσαρέλα, κέτσαπ με βάση την ντομάτα, μια πίτσα που έχει παρασκευαστεί με αυτά τα συστατικά και μια σειρά προϊόντων με βάση το μύρτιλλο. Αυτά τα προϊόντα παρέχουν υψηλότερη θρεπτική αξία και είναι φθηνότερα ως προς το κόστος παραγωγής και συσκευασίας. Η γεύση των προτύπων τροφίμων δεν ξεχώριζε από τα αντίστοιχα προϊόντα των κορυφαίων εταιρειών στην αγορά και αυτό θα χαροποιήσει τους καταναλωτές.

 

Τρόφιμα CHANCE – προσθέτοντας περισσότερες θρεπτικές ουσίες, μειώνοντας το κόστος

Ερευνητές από το Ινστιτούτο Τροφίμων και Τεχνολογίας του Novi Sad, στη Σερβία, ανέλαβαν την ανάπτυξη του (μαγειρεμένου) ζαμπόν CHANCE, το οποίο περιέχει λιγότερο αλάτι και έχει υψηλότερη περιεκτικότητα σε βιταμίνες Α, D, E και σίδηρο σε σύγκριση με τα μαγειρεμένα ζαμπόν που διατίθενται επί του παρόντος στα ράφια των καταστημάτων στην Ευρώπη. Αυτό επετεύχθη προσθέτοντας έως και 7% χοιρινό λίπος στο ζαμπόν. Η πιο σημαντική αύξηση της περιεκτικότητας σε βιταμίνες επετεύχθη για τη βιταμίνη Α, καθώς μία μερίδα ζαμπόν CHANCE των 100 γραμμαρίων παρέχει το 25% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης. Το κοινό μαγειρεμένο ζαμπόν δεν περιέχει βιταμίνη Α. Το επίπεδο βιταμίνης Ε στο ζαμπόν CHANCE είναι κατά 150% υψηλότερο και το σίδηρο είναι κατά 25% υψηλότερο σε σύγκριση με το κοινό μαγειρεμένο ζαμπόν. Η παραγωγή του κέτσαπ CHANCE πραγματοποιήθηκε με τη χρήση σπόρων και φλούδας – πλούσιων σε ίνες, από υποπροϊόντα επεξεργασίας της ντομάτας. Περιέχει δεκαπλάσιες διατροφικές ίνες σε σύγκριση με το κέτσαπ που διατίθεται στο εμπόριο.

Το τυρί τύπου Μοτσαρέλα παρασκευάστηκε από καζεΐνη η οποία ελήφθη από αποβουτυρωμένο γάλα μέσω μιας νέας και απλούστερης τεχνολογίας μικροδιήθησης που αναπτύχθηκε από την Valio, έναν εταίρο του έργου CHANCE Σε σχέση με το παραδοσιακό τυρί μοτσαρέλα, το τυρί CHANCE περιέχει διπλάσια ποσότητα βιταμίνης B12 και χαμηλότερα λιπαρά και υδρογονάνθρακες.

Το διατροφικά εμπλουτισμένο ψωμί CHANCE – το οποίο δημιουργήθηκε από τις εταιρείες VTT στη Φινλανδία και BME στην Ουγγαρία – έχει υψηλότερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες, βιταμίνες και διατροφικές ίνες σε σύγκριση με το παραδοσιακό ψωμί. Η συνολική περιεκτικότητα του ψωμιού σε διατροφικές ίνες αυξήθηκε από 6% σε 14%, ενώ η περιεκτικότητά του σε υδρογονάνθρακες και ενέργεια μειώθηκε, καθώς το άμυλο περιορίστηκε από 35% σε 10%.

Η πίτσα CHANCE– που αναπτύχθηκε από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια (UNIBO), Ιταλία, το οποίο συντονίζει το έργο CHANCE – παρασκευάστηκε από έτοιμη ζύμη, περιέχει ένα πρόσθετο σόγιας και συνδυάζει το κέτσαπ CHANCE, το ζαμπόν CHANCE και το τυρί τύπου μοτσαρέλα.

Μια σειρά φθηνότερων στην παραγωγή προϊόντων με βάση το μύρτιλλο δημιουργήθηκε από την Valio. Χρησιμοποιήθηκε μια νέα και φθηνότερη διαδικασία υγρής άλεσης για τη δημιουργία ενός πουρέ μύρτιλλου που προστέθηκε έπειτα στις συνταγές. Τα προϊόντα περιλαμβάνουν ένα γιαούρτι με μύρτιλλο, μια σούπα μύρτιλλο και ένα φρουτοποτό που περιέχει μύρτιλλα και λαχανικά (Εικόνα 1-3).

FT_CHANCE_1 berry soup_crop

Σούπα μύρτιλλο

FT_CHANCE_2 berry vegetable shot_crop2

Χυμός λαχανικών με μύρτιλλο

FT_CHANCE_3 yoghurt_crop

Γιαούρτι

 

 

 

 

 

 

 

Για περαιτέρω μείωση του κόστους, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν υλικά απλούστερου σχεδιασμού και ανακυκλώσιμα υλικά για τη συσκευασία των τροφίμων CHANCE, όπως χάρτινα σακουλάκια για το ψωμί και λεπτότερα ή ημιάκαμπτα πλαστικά για την κύρια συσκευασία της πίτσας CHANCE (Εικόνα 4). Επίσης, ως εναλλακτική των πλαστικών, προτάθηκαν και μεταλλικά δοχεία χαμηλού κόστους.

 

Πρότυπο πίτσας CHANCE με συσκευασία

Chance_pizza_prototype_with_packagingΠροοπτικές για τη βιομηχανία και τους καταναλωτές
Μία από τις ερευνητικές ομάδες του CHANCE με έδρα στο Πανεπιστήμιο του Βίλνιους, στη Λιθουανία, διαμόρφωσε στρατηγικές για την ευκολότερη υιοθέτηση ενός υγιεινού διαιτολογίου. Υποστηρίχθηκε από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια και διεξήγαγε δημοσκοπήσεις σε ευρωπαϊκές εταιρίες τροφίμων και εμπόρους λιανικής προκειμένου να καθορίσει τα αλληλεπικαλυπτόμενα συμφέροντα μεταξύ παραγωγών τροφίμων, εμπόρων και καταναλωτών.

Σύμφωνα με τα συνολικά ευρήματα, ένας φραγμός που εμπόδιζε την κατανάλωση και την παραγωγή πιο υγιεινών τροφίμων είναι η ανεπαρκής γνώση – τόσο η αντιλαμβανόμενη όσο και η πραγματική – για τα πιο υγιεινά τρόφιμα.

Η διεθνής ερευνητική ομάδα πραγματοποίησε συνεντεύξεις με περισσότερους από 1.000 καταναλωτές και συνάντησε προσωπικά 53 εκπροσώπους από 32 μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), βιομηχανίες επεξεργασίας τροφίμων και 21 λιανοπωλητές στη Φινλανδία, την Ιταλία, τη Λιθουανία, τη Σερβία και το ΗΒ.5 Δημιουργήθηκαν ομάδες εστίασης και ερωτηματολόγια για τη συλλογή δεδομένων και την κατανόηση των φραγμών στην υιοθέτηση υγιεινών διατροφικών συνηθειών. Συγκεντρώθηκαν οι απόψεις των καταναλωτών για τις τιμές των τροφίμων, τις διατροφικές τους πρακτικές, τις πεποιθήσεις τους για την υγιεινή διατροφή, την οικονομική δυνατότητά τους να αγοράζουν υγιεινά τρόφιμα και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται – και κινητοποιούνται να καταναλώσουν – τα υγιεινά προϊόντα τροφίμων.

Τόσο η κοινή γνώμη όσο και η βιομηχανία θεωρεί ότι τα υγιεινά τρόφιμα είναι ακριβά ως προς το κόστος αγοράς και παραγωγής τους αντίστοιχα, σε συνδυασμό με τον υψηλό κίνδυνο χαμηλής οικονομικής απόδοσης. Αυτό θα μπορούσε να βελτιωθεί, εάν η βιομηχανία ανέπτυσσε νέα προϊόντα χρησιμοποιώντας φθηνότερα και πιο υγιεινά συστατικά, όπως φάνηκε από τα πρότυπα CHANCE.

Η αύξηση του βιομηχανικού ανταγωνισμού ώστε να δοθεί έμφαση στις υγιεινές πτυχές των επώνυμων προϊόντων τροφίμων που απευθύνονται σε ομάδες οι οποίες διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη κατανάλωση των εν λόγω προϊόντων. Οι συστάσεις του έργου CHANCE περικλείουν μια σειρά στρατηγικών για τη δημόσια υγεία: Εκπαιδευτικά προγράμματα, με αφετηρία το σχολείο και υποστήριξη από εκστρατείες και διαφημίσεις για τη δημόσια υγεία∙ κατάρτιση του βιομηχανικού κλάδου στην παραγωγή υγιεινών τροφίμων, καθώς και μαθήματα μαγειρικής σε καταστήματα λιανικής για ομάδες πληθυσμού χαμηλού εισοδήματος∙ και πληροφορίες για τους καταναλωτές σχετικά με τις συμβουλές υγιεινής διαβίωσης και τις διατροφικές ετικέτες.

Η προώθηση στην αγορά και η επισήμανση αυτών των «πιο υγιεινών αλλά φθηνότερων» προϊόντων θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί με στόχο την ανάπτυξη ενός «στρατηγικού εμπορικού σήματος» ώστε να διασφαλίζεται η εύκολη αναγνώριση από τους καταναλωτές.

Ταυτοποίηση ομάδων που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας
Σε μια παράλληλη μελέτη του έργου CHANCE, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, Δανία και το Κέντρο Μαγνητικού Συντονισμού, Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας (CIRMMP), Ιταλία, χρησιμοποίησαν μια τεχνική μοριακής λήψης δακτυλικού αποτυπώματος προκειμένου να καθορίσουν τις κοινές επιπτώσεις της διατροφής σε διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες ανά την Ευρώπη.6,7

Οι συμμετέχοντες επιλέχθηκαν με βάση την ομάδα στην οποία εμπίπτουν: ομάδα με κίνδυνο φτώχειας (risk-of-poverty, ROP) ή ευκατάστατη πληθυσμιακή ομάδα (affluent, AFF). Δείγματα ούρων συλλέχθηκαν από 2.372 συμμετέχοντες σε πέντε κέντρα στη Φινλανδία, τη Λιθουανία, την Ιταλία, τη Σερβία και το ΗΒ. Τα εν λόγω δείγματα επέτρεψαν στους ερευνητές να εφαρμόσουν τεχνικές Πυρηνικού Μαγνητικού Συντονισμού προκειμένου να καταγράψουν τον τύπο και τη συγκέντρωση των σημάτων διαφόρων μεταβολιτών. Αυτό θα μπορούσε να συμβάλει, για παράδειγμα, στον εντοπισμό υψηλών επιπέδων γλυκόζης.

Παρά τις εκτεταμένες προσπάθειες άντλησης δεδομένων, δεν ήταν δυνατό να αναγνωριστεί ή να προβλεφθεί «ποιοι» συμμετέχοντες ανήκαν στην ομάδα ROP αποκλειστικά και μόνο από τα δεδομένα του δείγματος. Οι ερευνητές υποθέτουν ότι η οικονομική κατάσταση των ομάδων ROP και AFF δεν αποτελεί μοναδικό αναγνωριστικό της υγιεινής διατροφής. Η διαφοροποίηση στους συμμετέχοντες, εφόσον υφίσταται, σχετίζεται με τον προσωπικό γονότυπο, το διαιτολόγιο, τον τρόπο ζωής ή τη χώρα.

Περαιτέρω στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε στην ομάδα δεδομένων από την Ιταλία, συνδυάζοντας την τεχνική μοριακής λήψης δακτυλικού αποτυπώματος στα δείγματα ούρων με διατροφικές πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν από ερωτηματολόγια συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων από τους συμμετέχοντες. Οι ερευνητές κατέληξαν ότι η κατανάλωση τροφίμων με βάση το ψάρι, όπως τα θαλασσινά, είχε την τάση να διαφοροποιείται και διαπιστώθηκε άνιση κατανομή θρεπτικών ουσιών που απαντώνται στο ψάρι, όπως η βιταμίνη D, μεταξύ των ομάδων ROP και AFF. Επίσης, η κατανάλωση τροφίμων όπως το τηγανητό κοτόπουλο, η γαλοπούλα, οι χυμοί φρούτων και η μουστάρδα ήταν υψηλότερη στην ομάδα ROP, ενώ η ομάδα AFF κατανάλωνε περισσότερο λευκό ψωμί, ψάρι, μοσχάρι, κουνέλι, αγκινάρες, αγγούρια και μπρόκολα.

Παρόλο που η βαθύτερη ανάλυση επέτρεψε την καλύτερη αναγνώριση ορισμένων διαφορών στις διατροφικές συνήθειες, αποκάλυψε ότι ο σαφής διαχωρισμός συμμετεχόντων που ανήκουν στη μία ή στην άλλη ομάδα δεν είναι εύκολη υπόθεση. Στο εγγύς μέλλον, η εξελιγμένη άντληση δεδομένων θα μπορούσε να αποκαλύψει λεπτές διαφορές στις πληθυσμιακές υποομάδες.

 

Η κακή διατροφή είναι ένα πρόβλημα που αφορά όλους
Προκειμένου να συγκρίνουν τα μοντέλα υπο- και υπερκατανάλωσης των ομάδων ROP με τις εθνικές συστάσεις διαιτολογικής πρόσληψης, πέντε ερευνητικά ιδρύματα που συμμετέχουν στην κοινοπραξία του έργου CHANCE πραγματοποίησαν μια διατροφική μελέτη μέσω ενός ερωτηματολογίου. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε με 1.290 συμμετέχοντες από τη Φινλανδία, την Ιταλία, τη Λιθουανία, τη Σερβία και το ΗΒ. Οι ερευνητές συνέκριναν τις διατροφικές τάσεις μεταξύ μιας ομάδας ROP και μιας ομάδας ελέγχου.

Οι ερευνητές, τους οποίους συντόνιζε το Ινστιτούτο Ιατρικής Έρευνας (IMR), Σερβία, ανακάλυψαν ότι οι κύριες διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων αφορούσαν στην κατανάλωση φρούτων και λαχανικών. Επίσης, η κατανάλωση «γλυκών» σνακ, όπως μπισκότα, κέικ και σοκολάτες, ήταν κατά μέσο όρο χαμηλότερη στους ανθρώπους με χαμηλότερο εισόδημα, γεγονός το οποίο μπορεί να οφείλεται στην υψηλή τιμή αυτών των προϊόντων. Παρόλο που η ομάδα ROP κατανάλωνε λιγότερα μεταλλικά στοιχεία και λιγότερες βιταμίνες, και ιδιαίτερα σίδηρο και ίνες, σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου, η σύγκριση της πρόσληψης θρεπτικών ουσιών με τις εθνικές συστάσεις έδειξε ότι αυτά τα διατροφικά ζητήματα ήταν κοινά και στις δύο ομάδες και ανεξάρτητα από το εισόδημα των ατόμων. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι τα τρόφιμα CHANCE μπορούν να συμβάλλουν στην καταπολέμηση της κακής διατροφής, όχι μόνο στις ομάδες ROP, αλλά και στον ευρύτερο πληθυσμό.

Αυτό το χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ έργο CHANCE (Low cost technologies and traditional ingredients for the production of affordable, nutritionally correct, convenient foods enhancing health in population groups at risk of poverty, «Τεχνολογίες και παραδοσιακά συστατικά χαμηλού κόστους για την παραγωγή οικονομικών, διατροφικά σωστών, πρακτικών τροφίμων που βελτιώνουν την υγεία των πληθυσμιακών ομάδων που κινδυνεύουν από φτώχεια») έλαβε χρηματοδότηση από το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την έρευνα, την τεχνολογική ανάπτυξη και την επίδειξη. (Συμφωνία επιχορήγησης υπ’ αριθμόν 266331)

 

Παραπομπές

EUROSTAT. European Commission, People at risk of poverty or social exclusion section.
European Commission. Employment, Social Affairs & Inclusion section.
CHANCE project website: http://www.chancefood.eu/about_2.html
CHANCE press release “Healthy foods for thin wallets – New European project gives people at risk of poverty a CHANCE.” Published 23 August 2011.
CHANCE deliverable report D1.7: Report on food chain actors’ overlapping interests and strategies to facilitate healthy foods supply to population groups at risk of poverty. Δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2013.
CHANCE deliverable report D3.1: Collection of samples, standardization of procedures for acquisition of the spectra. Δημοσιεύθηκε στις 27 Μαΐου 2011.
CHANCE deliverable report D3.3: Metabonomic fingerprinting of populations with different economic income and different diets. Task 3.3 Multivariate statistical analysis. Δημοσιεύθηκε στις 30 Αυγούστου 2012. (Συμπεριλαμβανομένων των ακαδημαϊκών παραπομπών που υποβλήθηκαν σε ομότιμη αναθεώρηση).

About BasicNutrition

Leave a Reply

x

Check Also

Sweet Temptation

4 λόγοι που σε κάνουν να θέλεις γλυκό!

Τα γλυκά λόγω των θερμίδων που περιέχουν, καθυστερούν τον οργανισμό μας από ...